Kafkas dağlarının eteğinde yer alan yayla yerleşimlerinden biri Mestia

Gürcistan’ın Samegrelo-Zemo Svaneti  bölgesinde yer alan yaklaşık 10.000 nüfuslu belediyelerden bir tanesi. Yazın dağ ve trekking turları ile kışında kayak sporu ile popüler olan ama son yıllarda buzulları ve savaş kuleleri ile medyatik olan güzel bir turizm cenneti.

Kafkas dağlarının güney yamacında yer aldığı için Rusya ile dağ komşusu , pek çok dağ silsilesinin yarısı Gürcistan diğer yarısı ise Rusya’ya ait. Vadilerin çok derinlerinde sınır karakolları ile karşılaşmak mümkün.

Hopa Sarp Sınır Kapısı ile başlıyor maceramız ;

Kendi aracımız ile geçiş yaptığımız için  araç sahibi tek başına geçebiliyor gümrükten , yanındaki misafirleri ise yaya kapısından geçiş yapabiliyor. İlk önce Türk Gümrük kapılarına uğruyorsunuz. İlk kapıda aracınızı kontrol ediyorlar burada sizden Araç ruhsatı , ehliyet  soruluyor. Kısa bir muayeneden sonra ikinci kapıya yönlendiriyorlar sizi buradada pasaport ve araç çıkış işlemleri yapılıyor. Tır kuyruğuna girmenize gerek yok , binek araç sırası hemen bir yandaki geçişte.

Türk tarafını geçtikten sonra sizi Gürcü tarafında gümrük memurları boş bir alana alıp aracınızın kapılarını , bagajlarını açtırıp sizin elinizle kontrolden geçiriyorlar. Çoğu Gürcü Gümrük polisi Türkçe bildiği için burada rahat konuşup derdinizi anlatabiliyorsunuz.

Gürcü Gümrük kontrolünden geçtikten sonra sıra son kapı olan pasaport ve araç ruhsat bölümüne geliyor , burada  evraklarınızı alıp aracınızı sıraya sokup gerekli çıkış ve mühür işlemlerinizi yaptırdıktan sonra Gürcistan’a giriş yapabiliyorsunuz. Yaya kısmından geçen ekip üyeleri  ile burada buluşup yola devam ediyoruz.

Gürcistan’a geçiş yaptıktan sonra kalış sürenize göre aracınıza trafik sigortası yaptırmak zorundasınız. İster  10 , ister 15 günlük ortalama 25-35 Lari civarında. Bunu hemen kapıdan çıkışta yanınıza gelen ayakçılarada yaptırabileceğiniz gibi ama pahalı yapıyorlar biraz daha ileride yer alan benzinliklerdeki firmalara da yaptırabilirsiniz. Ama ihmal etmeyin cezası büyük.

Gürcistan trafik polisleri ve kameraları devamlı takipte , trafik kurallarına çok dikkat edin , hata yapmanızı bekliyorlar. Trafik polisleri her an her yerden çıkabiliyorlar. Özellikle hız sınırlarına özen gösterin ve yol çizgilerine önem verin. Emin olun hatalı bir sollamada hemen arkanızda belireceklerdir.

Gürcistan parası Lari’dir. Ülkede halk içinde başka para kullanılmaz yani elinize dolar yada avro alıp dolaşmayın. İster sınır kapılarında ki döviz bürolarında ister şehir merkezinde ki bürolarda paranızın bir kısmını Lari’ye çevirin. Döviz büroları arasında ciddi fiyat farklılıkları olabiliyor , uyanık olun.

Gürcistan’da telefon hattı almak isteyebilirsiniz bunun  için bir haftalık sadece internet hizmeti veren hatları satın alıp kullanabilirsiniz. Fiziki kart olarak veriyorlar bir haftalık sınırsız internet hattı 25 Lari civarında. Gürcistan’da da enflasyon olduğu için fiyatlar değişkenlik gösterebiliyor.

Yakıt ise mazot 3 Lari civarlarında Türkiye’den biraz daha uygun bazı istasyonlar 2,75 kadar düşebiliyor. Kalitesi şüpheli ucuza alacağım diye Euro 5 özellikli araçlarınızın motorlarına zarar vermeyin.

Sınırdan sonra ilk şehir otelleri ve kumarhaneleri ile ünlü Batum. Çoğu yerde Türk insanına rastlayabilirsiniz. Ya kumar oynamaya yada ucuz içki almaya gelmiştir. Son yıllarda kanun kaçaklarının sık kaçtığı bir şehir Batum. Mafya vari hesaplaşmalar konuşulur oldu sokaklarında.

Konu Gürcistan olunca yöresel pidesi Haçapuri onlarında yazdığı şekilde Khachapuri yemeden olmaz. Gürcistan’da dükkanların açılış saatleri 9.30-10.00 gibi , çok erkenden gitmeyin açık olsalar bile hizmet alamazsınız. Haçapuri yapan yerler çok sayıda var sokak lezzeti olarak da bulmanız mümkün. Özellikle 5 peynirli olanı tavsiye ederim.

İnsanları genelde asık suratlıdır. Gülen birini görmek çok mümkün değil , hizmet konusunda oldukça yavaşlar , acele etmeyin ettirmeyin , ters tepki verirler. Karakterleri böyle , kapanış saatleri geldiğinde önünüze adisyonu koyup kapı dışarı ederler o yüzden mesai saatlerine dikkat edin derim.

Batum’da lezzetli bir Haçapuri ziyafetinden sonra  yaklaşık 300 km sürecek Batum – Mestia yolculuğumuza başlıyoruz. Gürcistan’da trafik sağdan yani bizde ki gibi. Her nekadar kurallar çok sıkıda olsa trafik tam bir keşmekeş. Yol ortasında aniden duranlar , sinyalsiz yola atlayanlar , kuralsız park edenler ne isterseniz var. Yol ortasında yola yatmış inekleri görürseniz şaşmayın. Hindistan gibi sanki kutsallar kimse bir deeeehhh bile demiyor onlara ve ülkenin et kaynağı domuzlar onlar biraz daha akıllı yol kenarlarında beslenirken bol bol görüyorsunuz ama asla yol üstünde gezmiyorlar. Kenardan tintin ilerliyorlar.

Yol işaretleri yok denecek kadar az . Özellikle uyarı işaretleri , yol üstünde bir çalışma , kaza olayı , kapalı yol yada tehlike arzeden bir bölge için uyarı levhaları olmayabilir. Yani bir virajı süratle alırken önünüze  bir yol iş makinası çıkarsa şaşırmayın yada 2 şeritli bir yol aniden tek şerite düşerse.

Burası Avrupa’nın araba çöplüğü olduğu için arabalara çok masraf etmiyorlar onlar için kaza olayı çok önemli değil. Ama asıl dikkat etmeniz gereken kötü niyetli  şöförler , sizin plakanızın yabancı olduğunu gören bazı uyanıklar sırf siz onlara çarpıp kaza yapın diye aniden önünüze kırıp size arkadan çarptırabiliyorlar. Amaç polis korkusuda vererek oluşan hasar için sizden fazlasıyla para koparmak. Bizdede benzer durum yaşanmadı değil solladığımız bir araç bir anda hırsla önümüze kırıp sert bir frenle önümüzde durmaya kalktı. Öncesinde tahmin ettiğimiz için bizde mesafemizi ona göre tayin edip çarpmadan durabildik.

Gürcistan yolları genelde tek şerit , yol çizgileri bu anlamda önemli yol boş diye sollamaya çıkanların akibeti hep trafik polisi sonlu

Batum’dan sonra Karadeniz’e paralel güzergahtan önce Kobuleti sonra Poti istikametine doğru ilerledik. Burada çok güzel sahil ve plajlar mevcut. Bizim Karadeniz sahili gibi her yer plaj, kamp ve otel alanı. Poti’den sonra içeri sağa dönüp ülkenin iç kısımlarına doğru Zugdidi şehrine doğru ilerledik. Yolun bazı kısımları ağaç altında dalların arasında gidiyorsunuz oldukça keyif verici. Ortalama sürat 70 km civarında yavaşız ama manzaramız keyifli.

Zugdidi bölgenin büyük şehirlerinden bir tanesi zaten girince anlıyorsunuz. Kocaman bulvar yolları var. Asıl keyifli yol buradan sonra Enguri Baraj gölünü solunuza alıp bol virajlı ormanlık dağ yollarında yükselmeye başlıyorsunuz. Enguri barajının su havzası , seyir noktaları , su üstünde kesilmiş yüzlerce ağaç kütükleri ile güzel manzaralı bir çoğrafya.

İlk durağımız Delpak Şelalesi , yol üstünde hemen sağda yer alan küçük bir şelale , önünde haşlanmış mısır ve yöresel ürünler satan bir kadın daha çok ilgimizi çekiyor. Güzel bir mısır molasından sonra şelalenin suyunda şifalandıktan sonra yola devam diyoruz.

Yolu bol virajlı ama asfaltı sağlam yorucu bir yol değil. Ama sezonda çok kalabalık olduğuna eminim. Vadilerin arasından yükselerek Mestia vadisine 1400 rakımlı yerleşime ulaşıyoruz.

Svan kuleleri ve Ushba Dağının iki zirvesi ile vadiye yayılmış oldukça güzel bir şehir. Dağlardan akıp gelen Mulkhara Nehrininde olduğu vadide nehir kenarında yerlermiş eski Gürcü halkı. Şehirde bir turizm havası hakim. Onlarca tur yüzlerce turist ortalıkta gezinip duruyor. Medeniyete çok uzak gibi dursa da bizim dağ ilçeleri gibi herşey var. Benzinlik , sinema , atari salonu , kafeler , belediye , hastane , süper marketler ve bolca Misafir evi yani küçük oteller.

Mulkhara nehri şehri ikiye bölmüş gibi ,  girişte sağ tarafta kalan bölümde teleferik , kayak merkezleri ve havaalanı , solda ki bölümde ise yüce dağları , trekking rotaları ve svan kuleleri.

Bu bölgeyi son yıllarda popüler  yapan Svan yani savaş kuleleri , yerli halk tarafından düşmanlardan korunmak amaçlı ve sonrada depo olarak kullanılan taştan yapılan kuleler. Kendine özgü daralan bir mimarisi olan kuleler 8. Yüzyıldan 18.yüzyıla kadar inşa edilmiş. Ayakta kalabilenlerin çoğu yeniden yapılanlar , ama yıkılıp yok olanda çok

Mestia trekking rotaları ve Ushba dağı eteklerinde bulunan Chaaladi Buzulu ile meşhur. Ushba dağı 2 tane zirvesi olan biri 4710 mt diğeri 4690 mt Kafkas dağ silsilelerinden bir tanesi. Güney yüzü Gürcistan Kuzey yüzü Rusya’nın Kabardino Balkarya bölgesini oluşturuyor. Yani Rusya Gürcistan sınırı.

Mestia merkezden Mestiachala nehrini sağınıza alıp şehrin içlerine doğru ilerleyince sol tarafınızda kalan dağ yamacından Koruldi göllerine çıkan patikaları ve araç yolunu görürsünüz. Kampçıların ve trekkingcilerin gözbebeği.

Eğer Mestia merkezde konaklamayacaksanız en iyi kamp noktası Koruldi gölleri. Koruldi  Gölleri Mestai’dan 13 km uzaklıkta Ushba dağının eteklerinde 2 tane gölden oluşan bir alan.

Arabaylada çıkılabildiği gibi ilçe merkezinden  patika trekking yolları ile göllere ulaşmak mümkün. Ancak iyi bir tırmanış eforu gerektiriyor. Eğer ben yürümem derseniz sizi göllere ulaştıran 4×4 küçük minibüsler yada at safarilere binebilirsiniz. Ama araç yolu oldukça kötü bol virajlı ve derin kanal çukurlu. Aracınız 4×4 değil ise çıkmanızı tavsiye etmem.

Sezonda bolca turist yukarı çıktığı için araç yolu oldukça kalabalık oluyor , turlardan dolayı tek araçlık yolda bol bol uygun geçiş noktası aramak zorunda kalıyorsunuz. Toprak yol yazın bol tozlu kışında çamurdan dolayı kaygan zeminli. Usta bir şoför  ve 4×4 araç kullanıcısı değilseniz tavsiye etmem , kışın asla.

Bizde 2 araç yola giriyoruz , yukarıdan gelen turlar yolu bildikleri için uygun geçiş noktalarında durup sizin geçmenizi bekliyorlar ama bireysel çıkanlar sizi yolda uğraştırıyor onlar yüzünden metrelerce geri geri gelmek zorunda kalabiliyorsunuz.

Ağaçlık alandan çıkıp 2000 mt rakımlı alanlara gelince çoğrafya bir anda yemyeşil çayırlara dönüyor. Bölgede isterseniz yamaç paraşütü yapabileceğiniz bir tesis mevcut. Çimenlik alanda yol biraz daha düzgün hale gelip genişleyince bizde iyice yukarılara doğru çıkmaya devam ettik. Ta ki son dik rampada araçlarımızın aşırı yüklü olduğu için makas kırma ihtimalinden dolayı yukarı zorlamama kararı alıp biraz daha aşağıda düz bir zeminde kamp kurma kararı aldık . Kısaca Koruldi göllerine ulaşamamıştık.

Kampımızı kurduktan sonra tarhana çorbası , köfte , pilav ve turşudan oluşan akşam yemeği ve çay keyfinde sonra çadırlarımıza çekildik. Gece 10 derece civarlarındaydı sıkıntısız ve keyifli bir gece oldu Ünye’den tek seferde 19 saatlik yolculuk sonrasında uykuyu hak etmiştik.

Sabahın ilk ışıkları ile sıcak ve güneşli bir güne merhaba dedik. Kampı inekler basmıştı , planımız Ben,Kemalcan ve Hüseyin ile Koruldi göllerine ve oradanda Koruldi sırtına tırmanış yapacak , Ömer Abi de kampta bekleyecekti.

Kahvaltı yapmadan saat 08.00 de yola koyulduk , ekip sportmen olduğu için hızlı bir tempo ile Koruldi göllerine ulaştık. Göl kenarında kamp kuran insanlar vardı. Onlarda yeni uyanmışlar güzel havanın keyfini çıkarıyorlardı. Göl kenarına arabasıyla çıkan insanlarda mevcuttu kısa bir bunlar nasıl çıkmış analizi yaptıktan sonra Ushba dağını en yakından gören seyir noktası olan Koruldi sırtına tırmanmaya başladık. Dağın eteklerinde bir noktaya kadar açılmış patika yol vardı ben eğiminden dolayı orayı tercih edip uzun yola girdim.Kemalcan ve Hüseyin ise kısa ama eğimi çok daha fazla olan trekking yolunu tercih etti.

Sanırım doğru olanı ben yapmıştım onlardan çok daha önce son patika noktasına kadar ulaştım. Son patika yaklaşık 100 metre civarındaydı ama bizim planımız öğlen saatlerinde kampa geri dönmüş olmaktı diğer planları aksatmamak için .Ben ve Hüseyin drone uçururken Kemalcan biraz daha tırmanmaya devam etti. Artık bize burada ayrılan zamanın sonuna gelmiştik istemesekte sırtın tamamına çıkamadan dönmek zorundaydık.

Geri dönüş yolu daha seri oldu , göl kenarında turların getirmiş olduğu onlarca insan vardı. Turların 4×4 araçları kısa şase ve hafif olduğu için bizim çıkamadığımız son rampayı çok daha kolay çıkabiliyorlardı ve turistleri göl kenarına kadar getirebiliyorlardı.

Kampa indiğimizde kahvaltımız Ömer Abi tarafından hazırlanmıştı. Çıkışta kaybettiğimiz kalorileri alma zamanıydı. Sıcak hava bol güneş bol oksijen eşliğinde yenilen sucuklu yumurtadan sonra kampı toplayıp inişe geçmeye başladık. Şimdi hedefimiz Chaaladi buzuluydu.

Chaaladi buzulu Ushba dağının eteklerine yağan karlardan oluşan milyonlarca yıllık bir buzul kütlesi. Her geçen yıl kütlesi biraz daha azalıyor küresel ısınmadan dolayı. İyice erimeden görelim dedik.

Ama öncesinde hazır şehre inmişken biraz Mestia turu yaptık. Svan kulelerini biraz daha yakından gördük. Aslında pek çoğu yıkılmış bazıları ise yeni yapılan evlerin bahçelerinde depo alanı olarak kalmış. Şehirde gezerken bizim gibi bölgeye gezmeye gelmiş onlarca turist görüyorsunuz ve bolca 4×4 araç. Tabi ki buranında Haçapuri’ni yemeden olmaz ve de bol mineralli sularını içmeden. Hedefimiz doğal güzellikler olduğu için fazla vakit kaybetmeden yeni kamp alanımızı bulmak için nehir boyu sürmeye devam ettik.

Yeni kamp alanı için Mestiachala nehrinin kenarında ormanlık bir alandan içeri girdik ağaçlık bir bölgede güzel bir kamp alanı bulup bu gece ki kampımız için hazırlıklara başladık. Ömer abinin lezzetli akşam yemeğinden sonra sabah erken kalmak üzere çadırlarımıza çekildik.

Sabah geceden yağan çisenin soğuğu ile uyanıp hemen kahvaltıya geçtik. Allah’tan ana kamp çadırımızı almıştık ev konforunda herşey içinde rahat rahat oluyordu.

Kahvaltı bitip kampı topladıktan sonra 4 km uzaklıkta ki Chaaladi buzulunun patika başlangıcına geçtik. Burası şehre su sağlayan su şebeke hattının da başıydı ince yarı bozuk tahta bir köprü ile karşıya geçiliyordu ama garantiyi sevenler biraz daha aşağıda yer alan beton köprüden de geçebilirdi.

Patikanın başında çeşme akan su bulunuyor buradan mataralarınızı doldurabilirsiniz. Patika orman içi başlayıp daha sonra buzuldan akan sulardan oluşan nehire paralel 1600 rakımdan 1900 rakıma çıkan bir yükseltiye sahip. Yol boyu işaretler mevcut. Ama boğazlı bot şart ve istenirse baton kullanılabilir.

Buzulun alt ucuna kadar giderseniz burada suyun çıktığı bir mağara görürsünüz , kafanıza taş düşme , eriyen kısmın çökme risklerini göz ardı edip mağara içine girerseniz hayatınızın en güzel turkuaz rengini görebilirsiniz. Ama ölüm tehlikesi de beraberinde. Tepenize çöken binlerce tonluk buz kütlesinden kimse sizi kurtarmak için uğraşmayacaktır.

Buzulun her geçen yıl uzunluğu ve genişliği daralmakta , merak edenler için eski fotoğrafları ile mukayese edince patika başlangıcına kadar buzul olduğu görülebilir. Alt ucu uzaktan bakınca kahverenginden dolayı toprak gibi görünsede toprağın altında binlerce tonluk buzul yaklaşınca görülmekte. Üstünde ki toprak ise karların erimesi ile dağlardan akan toprak kütlesi yani aslında dağların erezyonu.

Buzula gidiş geliş yaklaşık 5 km. Zorlu bir parkur değil dönüşte patikanın başlangıç noktasında bir kafe mevcut. Burada soluklanıp sıcak yada soğuk birşeyler içebilirsiniz.

Bizde öyle yaptık kafe molasından sonra akan çeşmeden sularımızı doldurup Unesco koruma sına giren Ushguli köyüne doğru yola çıktık.

Ushguli Mestia’ya 48 km uzaklıkta tamamen doğal olarak kalmış , yaz kış yaşam olan yaklaşık nufüsü 200 olan ve kışın 6 ay karlar altında kalan bir köy.Bu zorluklardan dolayı yaşam hala eskisi gibi. Avrupa’nın en yüksek yerleşimlerinden biri rakım yaklaşık  2000 mt ve üstü.

48 km yol biraz tırmanma ve biraz iniş ama zemin beton asfalt yaklaşık 1.5 saatte Ushguli’ye varabiliyorsunuz. Çoğu yerlerde bahsedildiği gibi kötü bir yolu asla yok.

Yol üstünde ne amaçla yapıldığı pek bilinmemekle birlikte ilgi çekmek amaçlı Aşk Kulesi denilen bir taş kule turistlerin uğrak noktası. Bizim açıkçası çok ilgimizi çekmedi girişi ücretli.

Yol üzerinde bazı noktalarda yol çalışması var ama seyahati engellemiyor. Ushguli’ye gelinceye kadar birçok köy geçiyorsunuz hepsi birbirinden güzel ve doğal.

Ushguli’ye geldiğinizde elektrik tellerini görmezden gelirseniz kasabanın en güzel halini görebilirsiniz. Mistik bir ortaçağ havası mevcut. En tepede ayakta duran bir şapeli mevcut ve  yine turlar ve yine turistler.

Bizim kamp noktamız merkezden uzakta Shkhara buzulu yolu üstünde güzel bir çimenlik. Burada hava kararmadan kampı kurup bir drone görüntüsü alıp aç bir köpeği besleme hatası yaptık. Gece erkenden çadırlarımıza çekilince köpek havlamasından sayının onun üzerine çıktığını anladık. Yemek verdiğimizi duyan köpek koşmuş gelmişti ve sabaha kadar çadıra gireninden hiç susmadan havlayanına kadar geceyi bize zehir ettiler diyebilirim.

Sabah herkes gözleri şiş ve baş ağrısı ile uyandı bölgenin sahipleri gece bizi korumak adına uçana kaçana havlamışlardı. Neyseki güzel bir kahvaltı bizi kendimize getirdi. Kampı toplayıp  5,5 km uzaklıktaki Shkhara buzulu görmek üzere yola çıktık.

Enguri Nehri kenarından uzanan araç yolu ile hafif hafif yükselerek buzul patikasına vardık. Burayada atlarla yada merkezden kiralık araçlar ile gelebiliyorsunuz. İyi bir yürüyücü iseniz tamamını da yürüyerek gelebilirsiniz.

Adını Gürcistan’ın en yüksek dağı olan 5193 mt Şkhara dağından alan buzul Kafkasların en büyük buzullarından biri. Uzunluğu 12 km’den fazla kar kalınlığı ise 50-150 mt civarında.2200 mt rakımdan 2600 mt rakıma çıkan gidiş geliş 5,5km’ lik bir patikası mevcut.

Kolay bir patika boğazlı bot şart ama baton çok gerekli değil. Akşam ki kamp arkadaşlarımız burada bize rehberlik ediyor. Köpeklerin hepsi gelen turistlere ve verdikleri yiyeceklere alışmış peşinizi bırakmıyorlar.

Yaklaşık 1 saatlik bir yürüyüş sonrasında buzulun kuyruğuna geliyorsunuz. Yine burada yüksek bir balkon ve altından akan erimiş buz suları. Balkonun tepesinden düşen taşlar çok tehkileli ve riskli. Buzulun çok dibine kadar gitmek tehlike arz ediyor.

Buzul gezisinden sonra dönüş yolunda nehrin karşısında bir kafe mevcut , dilerseniz dinlenmek için küçük bir mola verebilirsiniz.

Ushguli merkeze inip buranın yöresel lezzetlerinden tadabilir ve svan kulelerini daha yakından görebilirsiniz. Ama Güleryüz hizmet beklemeyin çoğrafya kaderdir sözü gereği sert yapıda insanlar genel davranışları sert size özel değil yani.

Ushguli’den dağ yollarından Kutaysi’ye inmeye karar verdik. Zagari geçitinden geçtikten sonra beton yol üzerinden yaklaşık 150 km sonra Tskaltubo bölgesine geldik. Yol boyu onlarca köy ve yerleşim geçtik vadilerden çıkarak buzullardan gelen suların oluşturduğu yüksek debili ırmaklar eşliğinde Gürcistan’ın dağlık bölgelerinden düz ova bölgelerine indik.

Her geçtiğimiz köy bizi temizlikleri ile büyüledi. Ne doğada nede yerleşim yerlerinde tek bir çöp tanesi bile görmedik.

Tskalbuto bölgesi eski dönemlerde doğal su kaynakları ile meşhur bir oteller bölgesi. Çıkan doğal suyun yaşam suyu ölümsüzlük suyu olduğuna inanılıyormuş. Burada ki oteller dönemin en lüks en güzel binaları ama özellikle 1990’lardan sonra yüksek maliyetleri sebebi ile çoğu terk edilmiş. Hepsi korku filmlerinden çıkmış gibi.

Sanatoryum adı verilen bu oteller şimdi turistlerin gözdelerinden ama virane halleri.

Tskalbuto bölgesinde Tskaltubo Plaza otelinde konaklıyoruz. Hava durumları bölgede çok ciddi bir yağış ve sel uyarısı verdiği için geceyi otelde geçirme kararı aldık.3 gün sonra sıcak bir duş herkese iyi gelecekti.

Sabah otelin sığ kahvaltısından sonra kendimizi dışarı atıp bölgenin doğal güzelliklerini gezmeye başladık.

İlk durağımız Sanatoryum Medea ; yani eski otel kalıntısı. Zamanında büyük emek ve paralar harcanarak yapılan otel hala ihtişamını koruyor. Girişinde bir güvenlik görevlisi mevcut gezmek ücretsiz. Uygun ışık yakalarsanız sinema dekoru gibi sahneler çekebilirsiniz. Bölgede bunun gibi birçok terk edilmiş Sanatoryum mevcut.

Buradan sonraki durağımız Prometheus Mağarası , bizim dikilitaş mağaraları gibi yer altı sularının oluşturduğu sarkıt ve dikitlerden oluşan bir mağara. Ama oldukça büyük ve geniş  11 km’lik bir uzunluğa sahip ve 1,5 km’lik kısmı açık ziyaretçilere. Adı mitolojik bir kahraman olan Prometheus’dan alınma. Buraya yakın bir dağa zincirlendiği için .

En son noktasında botlarla yapılan bir nehir  turu da mevcut ama bizim gittiğimizde aşırı yağan yağmurlardan dolayı bot gezisi iptal edilmişti.

Tur bittikten sonra sizi giriş alanına otobüs ile geri getiriyorlar. Haritadan bakınca bayağı uzak bir noktadan çıktığınız görülüyor.

Bugünkü son durağımız Okatse Kanyonu . İmereti bölgesinde yer alan Okatse nehrinin oluşturduğu 2 km ‘lik yer yer yüksekliği 100 mt olan bir kanyon. İçinde şelalesi ve gölü mevcut.

Zeda Gordi köyünde Ziyaretçi merkezine arabanızı park edip giriş biletiniz alıp orman için 2,5 km yol yürüyerek kanyonun yürüyüş parkuruna ulaşabilirsiniz. Yada girişte yer alan köylülerin kiraladığı araç ile yürüyüş parkuruna direk araba ile de gidebilirsiniz. Diğer bir seçenek kendi arabanız ilede parkur başına yolu bulabilirseniz gidebilirsiniz.

Biz orman içinden yürümeyi tercih ettik hafif yağan yağmur eşliğinde 2,5 km orman yolundan zemini beton , parkurun başına geldik. Burada aldığımız biletleri ikinci bir kontrol noktasına gösterdikten sonra metal merdivenlerden oluşan parkura giriş yaptık.

Altınızda metrelerce boşluk hava asılı kalıyormuş izlenimi yaşayarak kanyonu yürümeye başladık. Kimi yerlerde yükseklik ürkütücü en son seyir terasına geliyorsunuz burada kanyonu net görebiliyorsunuz. Dönüş farklı bir yerden o yüzden yol boyu bol bol fotoğraf çekmeyi unutmayın geri dönme şansınız yok.

Okatse Kanyonundan sonra hava iyice ağırlaştı ve sonunda göz gözü görmeyen bir sağanak başladı. Bu durumda kamp kurmak eziyetten başka bir şey olmazdı. Soluğu tekrar kaldığımız otelde aldık geceyi mecbur yine otelde geçirmek zorundaydık. Akşam yemeği için otelin karşısında ki kafe gecenin son durağı oldu. Yemeklerimizi yedikten sonra günü yorgunluğunu atmak için odalarımıza çekildik.

Gürcistan’da neyi şikayet etsek desek sanırım sabah kahvaltısı olurdu ,bize göre günün en önemli öğünüydü ama otel bu konuda zayıftı.

Otelden ayrılışımızı yaptıktan sonra Bagrati Katedralini gezmek için Kutaysi merkeze indik , biraz kültür turundan sonra şehri arabayla turlayarak Borjomi’ye doğru yola koyulduk. Planımız kalan günleri de Borjomi’de dağlarda kamp kurarak geçirmek idi ancak hava durumu buna pek uygun değildi.

Otoban üzerinden Borjomi’ye  inip ufak tefek alışveriş sonrası Türkgözü Sınır kapısından çıkmak için sınıra yöneldik. Yaklaşık 70 km sonra sınıra geldik.

Çok kullanılmayan bir sınır kapısı olduğu için fazla bir araç kuyruğu yoktu. İlk önce Gürcü Gümrük Memuru bizi didik didik aradı hatta birazda sert yaptı sonrasında pasaport işlemleri ve Türk tarafına geçiş , Allah’tan bizim taraf daha ılıman idi , keyifli bir kontrol cevaplanan sorular ve son mühür pasaportta vurulunca sağsalim Türkiye’ye girmiş olduk.

Gürcistan’da olduğumuz son iki gün hava çok kötüydü özellikle Rize ve Artvin bölgelerine aşırı yağan yağmur sellere ve heyelanlara sebep olmuştu. Kamp attığımız dağlara ise yılın ilk karları düşmüştü. Bazen vazgeçmek en doğrusu diye düşündük , tadında bırakmak en güzeliydi.

Posof , Ardanuç , Artvin ,Hopa üzerinden 600 km’lik yol ile bir haftalık Gürcistan maceramızı tamamlamış olduk.

Geziden akılda kalanlar ; Ürkütücü ama cazibeli Kafkas Dağları , 5 peynirli haçapuri ,temiz kirletilmemiş bir doğa ve sert bakışlı bir halk

Mestia Svaneti – Gürcistan ( 15-21 Eylül 2025 ) yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.

Yaklaşık 13.500 km2 alana sahip ülkenin yaklaşık nufüsü da 700.000 civarında.Karadağlı ve Sırp etniklerden oluşan Karadağ ‘ın başkenti Podgorica

Adı gibi ülkenin çoğrafi yapısı oldukça dağlık.Tarihte klanlar , prenslikler gibi beylikler tarafından yönetilen ülke dağlarda yaşayan büyük ailelerin yönetimleri sonucunda şimdiki özgür haline ulaşmış.Bir dönem Osmanlı egemenliği altına da girmiş.

Ülkeyi son yıllarda turizm cenneti olarak görmek gerekir. Özellikle Adriyatik Denizi kıyısında yer alan şehirleri Budva , Kotor ,Perast  turistlerin ve denizcilerin uğrak noktası.

İstanbul’dan yaklaşık 1,5 saatlik bir uçuşla başkent Podgorica ‘da yer alan havaalanına  iniş yapıyorsunuz , Balkanların eski sosyalizm dönemi havasını halen hissedebiliyorsunuz.

Çetine şehri üzerinde ülkenin iç kısımlarından denize komşu olan turistik kenti Budva’ya 75 km’lik bir yol ile 1 saat üzerinden varabiliyorsunuz. Budva’nın olduğu sahile inen yol oldukça keskin ve dik virajlı , en tepesinden Budva manzarası bir harika. Adriyatik Denizi manzaralı şehir  sizde zengin bir hava yaratıyor.

Budva’ya girişte dağ yolundan gelirseniz virajlarda sıkışık trafiğe denk gelebilirsiniz.Şehrin ana arteri bir tane bu yüzden şehir giriş çıkışı yoğun oluyor.

Uzun süre Venediklilerin güçlü kalelerinden biri olan Budva yaklaşık 10.000 nufüsa sahip bir şehir.Aslında ikiye bölünmüş diyebiliriz doğu tarafı daha yeni ve modern batı tarafı ise eski şehir diyebileceğimiz tarzda.

Para birimi Avro , taksilerde taksimetre var ama sizin turist olduğunuzu anlayınca pek çalıştırmak istemiyorlar , o yüzden pazarlık etmek gerekebilir.

Otelim yeni şehir tarafında apartman tarzında balkonlu kendi mutfağı olan küçük site tarzı bir apartman.Eski bina ama ana arter yolun hemen kenarında .Otele yerleşip hemen kendimi eski şehir tarafına doğru atıyorum .

Limana doğru inince kafeler , lokantalar kendini gösteriyor eski şehir sokakları bilindik İtalya stili dar , avlulu müstakil evler ve Arnavut taşı döşeli yollar.Sokak aralarında küçük şirin dükkanlar.

Aylardan Temmuz olduğu için hava sıcak ama nedense kavurucu bir yaz sıcağı değil , normalde güneş beni rahatsız eder hemen haşlanırım ama burada ılıman bir hava mevcut.

Birkaç sokak bir müze birazda kilise gezisinden sonra açıkınca liman manzaralı bir kafede pizza molası veriyorum , burada da favorim 5 peynirli pizza oluyor neden her gittiğim ülkede bunu denk gelmeye başladım.

Budva güzel tarihi bir şehir akşam yeni şehir tarafında  sahile indim burada güzel bir sahil yürüyüş yolu var , yol üstünde de onlarca mekan .Pek çoğu Türk işletmeleri , gelecek vadeden bir ülke olduğu için birçok Türk yatırımcı buraya iş yeri açmış , çalışanlar bile Türk . Kendinizi  Marmaris yada Kuşadası’nda sanabilirsiniz.

Sabah ilk gün doğumu ile 105 km uzaklıkta yer alan Kotor körfezinde ki  Perast şehrine gittim. Burada arabayı şehrin girişinde ki otoparka çektikten sonra sahile doğru yürüyerek iniyorsunuz. Deniz kenarında konuşlanmış bir mahalle gibi.

Perast’ın karşında yer alan Kotor Körfezinin mücevheri  Our Lady of the Rocks kilisesini gezmek için kiralık tekne ile bizim kız kulesinin andırır yapıya doğru deniz yolu ile gidebilirsiniz. 10 dakikalık bir yolculuk ile efsaneside olan kiliseye varıyorsunuz.

1400’lü yıllarda kayalar üstünde Meryem Ana ve Çoçuk ikonu bulan denizciler tarafından her sefer sonrasında oraya bir taş koymasıyla ada büyür ve üstüne kilise inşa edilir.Her yıl bu taş koyma geleneği devam ettiriliyor.

Perast Barok yapıda bir şehir kiliselerinde göğe yükselen kuleleri görebilirsiniz.Burada şarap tadabileceğiniz küçük dükkanlar bulunmakta.

Perast’tan sonra dönüş yolunda Kotor şehrine uğrayabilirsiniz.Burası Cruise gemilerininde konakladığı eski bir Venedik yerleşimi . Şehre hakim konumda ki kalesine iyi bir tırmanıcı iseniz yüzlerve merdiveni çıkarak 1 saatte  varabilirsiniz.Benim çıkışım 35 ,inişim 25 dakika aldı.

Kotor körfezine hakim şehri de tepeden gören güzel bir manzara noktası , yanınıza su almayı unutursanız yol üstünde satan satıcılara denk gelebilirsiniz.

Çıkış paralı sakın bileti atmayın inişte de bileti göstermek zorundasınız. Sebebi kaleye arka dağlardan da çıkabiliyorsunuz , uyanıklar giriş parası vermemek için arka yoldan kaleye çıkıp asıl yoldan iniş yaptıkları için görevliler böyle bir yöntem bulmuşlar .

Kale yıkık içinde bir şey yok , sadece manzarası güzel çoğu yer yıkılmak üzere dikkat etmekte fayda var.

Kotor Unesco Mirasına da giren tam bir Ortaçağ Şehri.Sokaklarında gezerken ortaçağ havasını hissedebilirsiniz , katedralleri ,kiliseleri , askeri binaları , surları antik bir çağ havasında.

Tüm bunlardan dolayı oldukça ilgi gören bir lokasyon , yüzlerce turist mekanlarda keyifli keyifli şehrin meydanlarının tadını çıkarmakta.

Eğer Ortaçağ havasından sıkıldıysanız modern milyon dolarlık yatların bağlı olduğu Tivat şehrine , lüks markaların yer aldığı marinasına gelebilirsiniz.

Porto Montenegro denilen bölgede kahvenizi  yudumlarken  ultra lüks yatları beğenebilir , haklarında zenginin malı züğürtün çenesi sohbetini yapabilirsiniz.

Denize komşu bir ülkede denize girmeden de olmaz elbette , lüks beach’lerde de girebileceğiniz gibi kiralayacağınız tekne ile Adriyatik denizine açılıp Sveti Stefan ,Sveti Nikola , Zavala Koyu ve en sonunda da Plaza Ploce ‘de köpük partisiyle deniz turunu sonlandırabilirsiniz.

Karadağ’ın deniz kıyısı şehirleri aslında bu tarz turizme meraklılar için biçilmiş kaftan.Deniz güneş ve alkol , eğlencenin doruk yaptığı plajlar.İsteyene Ortaçağ kültürü isteyene sabaha kadar eğlence .

Aslında bu kadar dağlık bir ülkenin kış turizmine de değinmek gerekir çünkü çok keyifli kayak pistlerinin olduğu aşikar ama bu da başka bir maceranın konusu olsun .

Dönüş yolculuğum Skadar Gölü Milli Parkı rotasından , ülke sadece denizden ibaret değil elbet. Avrupa’nın en büyük tatlı su kaynaklarından biri olan Skadar gölü yani İşkodra Gölü. Arnavutluk ile ortak olan hem de sınır olan bir göl.

Karadağ Avrupa Birliği üyesi olmayan ama adaylık sürecinde olan bir ülke olduğu için şimdiden birçok milletin ilgi odağı gerek yatırım yapmak isteyen gerek Avrupalı olmayı buranın vatandaşlığı üzerinden planlayanlar için güzel bir fırsat.

Bir yanda ortaçağ yerleşimleri bir yanda sosyalizm dönemi alışkanlıkları diğer yanda ultra lüks misafirleri , her anlamda bir mozaik , şimdiden gidin görün derim pek yakında aşırı turist ziyareti bozulmalara yol açacak gibi.

Karadağ ( 13-16 Temmuz 2025 ) yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.

Pek çoğumuzun kumar ve gece hayatı ile tanıdığı ama tarihsel anlamda Akdeniz’de stratejik bir konuma ve kültürel öneme sahip Kıbrıs adası. Akdeniz’de Sicilya ve Sardinya adalarından sonra üçüncü büyük adadır.

Kıbrıs adasında ilk yerleşimciler MÖ 7-10 binli yıllarda Anadolu ve Suriye topraklarından gelmişler. Asur, Pers, Mısır ve Büyük İskender’le birlikte Helen hâkimiyeti altına giren ada, MÖ 58’de Roma İmparatorluğu topraklarına dâhil olmuş, Roma İmparatorluğunun 395 yılında bölünmesiyle birlikte Bizans İmparatorluğu sınırları içerisinde kalmıştır. Hz. Osman’ın hilafeti döneminden başlayarak Emevi ve Abbasi dönemlerinde İslam ordularının uzun süre fethetmek için çaba sarf ettiği Kıbrıs, kısmi başarılara karşın tam bir İslam beldesi hâline dönüştürülememiş, ancak Müslümanlar farklı tarihlerde peyderpey adaya yerleşmiş, Bizans da Müslüman akınları karşısında kimi zaman vergi ödemeyi kabul etmiştir.

Kıbrıs, 1191 yılında Haçlı ordularının başında bulunan İngiltere Kralı I. Richard tarafından ele geçirilmiştir. Tarihte “Arslan Yürekli” olarak bilinen I. Richard adayı Tapınak Şövalyeleri’ne satmış, ancak şövalyelerin adayı bir yıl sonra Richard’a iade etmesi üzerine, kral adayı bu kez de eski Kudüs Kralı Guy de Lusignan’a satmıştır. Böylece adada ismi Kudüs Krallığı olan ve 1489’a kadar varlığını sürdüren “Luzinyanlar” dönemi başlamıştır. Bu dönemde ada ekonomik ve kültürel anlamda en güzel dönemini yaşamıştır.

1489 yılında Venedik hâkimiyeti altına giren Kıbrıs, ada halkı açısından sıkıntılı geçen yaklaşık bir asırlık dönemin ardından 1571’de Yavuz Sultan Selim tarafından fethedilerek Osmanlı topraklarına dâhil edilmiştir. Doğu Akdeniz ve çevresinin tamamen hâkimiyet altına alınması, adanın stratejik önemini daha da arttırmış, özellikle korsanlık faaliyetleri Kıbrıs’ın fethini zorunlu kılmıştır. Bu fetih, Akdeniz’deki Türk hâkimiyetini perçinlemiş olması bakımından büyük öneme sahiptir. Osmanlı hâkimiyeti döneminde Kıbrıs’ta hayat yeniden canlanmış, Venedik döneminde kapatılan Ortodoks kiliseleri tekrar ibadete açılarak Hıristiyanların inanç özgürlüğü sağlanmıştır.. Öte yandan başta Karaman olmak üzere Ürgüp, Beyşehir, Niğde, Aksaray gibi Orta Anadolu’nun çeşitli illerinden getirilen yerleşimcilerle adadaki Müslüman nüfus yeniden arttırılmıştır. Adada bu dönemlerde hamam medrese cami gibi birçok Osmanlı eseri yapılmıştır.

Osmanlı Devleti’nin 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi’nden mağlubiyetle ayrılması ve imzalanan Ayestefanos Anlaşması’nın ağır şartları Avrupa devletlerini de harekete geçirmiş, bir süredir Hindistan deniz ticaretini kontrol altına almak için Kıbrıs’a göz diken İngiltere, bu durumu fırsat bilerek Anadolu’da olası bir Rus tehlikesine karşı Osmanlı’ya yardım etme sözüyle Kıbrıs’ta askerî üs kurmayı teklif etmiştir. İçinde bulunduğu zor şartlar altında bu teklifi kabul etmek durumunda kalan Osmanlı, 4 Haziran ve 1 Temmuz’da imzalanan ve 15 Temmuz 1878’de yürürlüğe giren anlaşmalarla egemenlik hakları saklı kalmak ve her yıl belirli miktarda ödeme almak kaydıyla Kıbrıs’ın idaresini fiilî olarak İngiltere’ye terk etmiştir.

İngiliz yönetiminin idareyi ele almasıyla birlikte pek çok problem ortaya çıkmış, İngiltere anlaşmalara aykırı adımlar atarak vakıf ve padişah mallarına el koymaya, Müslüman halka baskı uygulamaya başlamış; ayrıca Rumları da Müslümanların mallarına el koymaya teşvik etmiştir. Birinci Dünya Savaşı’yla birlikte aradığı fırsatı bulan İngiltere, 1914 yılında Kıbrıs’ı ilhak ettiğini ilan etmiştir. 1923 yılında imzalanan Lozan Anlaşması’yla da Türkiye İngiltere’nin bu ilhakını tanımayı kabul etmiştir.

İngiltere 1925 yılında Kıbrıs’a kraliyete bağlı bir koloni statüsü vermiş ancak 1931 yılında Rumlar adanın Yunanistan’a bağlanması için isyan başlatmıştır. 1950 yılında adada Psikopos Makarios önderliğinde bir plebisit gerçekleştirilmiş, İngiltere ve Türkiye tarafından tanınmayan bu plebisitin sonuçlarına dayanan Yunanistan ve adadaki Rumlar, Birleşmiş Milletler’e müracaat ederek selfdeterminasyon hakkı talep etmiştir. Bu girişime mukabil Türkiye de benzer bir taleple BM’ye müracaat etmiş, ancak BM bu hakkın her iki taraf için söz konusu olabileceğine kanaat getirmiştir. Bu süreç, Kıbrıs Rumlarının Yunanistan’a bağlanma, yani Enosis hedefine ulaşmak için EOKA adlı terör örgütünün kurulmasına zemin hazırlamıştır. 7 Mart 1953’te Yunanistan hükümet üyeleri, Makarios ve EOKA kumandanı Albay Grivas, EOKA andı içmiş; bu tarihten itibaren Rum tarafı Kıbrıslı Türklere karşı büyük bir şiddet hareketi başlatmıştır. Özellikle 1955 yılından itibaren yüzlerce Türk öldürülmüş, Türklere ait mallar yağmalanmış, 6.000 kişi mülteci konumuna düşmüştür. Halkın can ve mal güvenliğinin kalmadığı böyle bir ortamda 1958 yılında Türk Mukavemet Teşkilatı kurulmuştur. Adadaki sürecin giderek çıkmaza girmesi üzerine İngiltere 1959 Şubat’ında taraflarla İsviçre ve İngiltere’de görüşmeler düzenlemiş ve bu görüşmeler neticesinde 19 Şubat 1959 tarihinde her iki tarafın eşit statüye sahip olduğu Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulması kabul edilmiştir. 16 Ağustos 1960 tarihinde her iki taraf da adaya çıkarak bağımsız devleti başlatmıştır. Anlaşma uyarınca cumhurbaşkanının Rum, yardımcısının Türk olması; hükümet, meclis ve kamu görevlerinde de kontenjanların Rum tarafı lehine %70’e %30’luk bir paylaşımla dağıtılması kabul edilmişse de ilerleyen süreçte Makarios liderliğindeki Rum tarafı adada gelinen noktayı Enosis için bir adım olarak gördüğünden anlaşma şartlarının uygulanmasına imkân tanımamıştır.

Makarios’un anayasanın uygulanamaz olduğu ve değişikliğe ihtiyaç duyulduğu iddiasıyla ortaya attığı fikirler, Türkleri adada azınlık konumuna düşürmeyi ve eşit kurucu ortaklık statüsünü ortadan kaldırmayı amaçlamıştır. 30 Kasım 1963’te sunulan teklif, garantör ülkelerden Türkiye tarafından 6 Aralık 1963 tarihinde reddedilirken, diğer garantör devletler Yunanistan ve İngiltere teklife olumsuz cevap vermeyerek Rum tarafını cesaretlendirmiştir. Böylece Aralık 1963’te, yüzlerce kişinin hayatını kaybettiği, yaralandığı, yaklaşık 30.000 kişinin mülteci durumuna düştüğü, 100’den fazla köyün tahrip edildiği Rum katliamları başlamıştır. Uluslararası kamuoyunun seyirci kaldığı bu katliamlar, “Türkler isyan etti” yalanı ile meşrulaştırılmaya çalışılmış, katliam esnasında Rum tarafının kontrolünde olan iletişim kanalları da kesilerek Türkiye’ye karşı bir karartma uygulanmıştır. “Kanlı noel” olaylarıyla adada işlerin iyice çığırından çıkması üzerine, İngiltere 30 Aralık 1963’te Lefkoşe’de Yeşilhat’ta girmiş ve böylece adanın kontrolü defakto olarak ikiye ayrılmıştır.

Ancak bu tarihten sonra da Rum tarafının uluslararası hukuku hiçe sayan girişimleri hız kesmemiş, Türklere yönelik terör faaliyetleri devam etmiştir. Yeşilhattı geçerek Türk tarafını taciz eden, cinayet ve yağma faaliyetlerini sürdüren Rumlara karşı, Türkiye’nin müdahil olma talepleri ise BM ve ABD tarafından sürekli reddedilmiştir. 1968’de Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta başlatılan görüşmelerden de netice alınamamış, bu süreçte Makarios, Enosis’i uzun erimli bir proje olarak uygulama yoluna gitmiştir. Yunanistan tarafı bu karardan memnun olmamış ve Kıbrıs’ın Yunanistan’a ilhakını bir an önce gerçekleştirme düşüncesinde ısrar etmiş, bu da Makarios yönetimiyle Yunanistan’ın arasının açılmasına neden olmuştur. 15 Temmuz 1974’te gerçekleştirilen darbe sonrasında Makarios ABD’ye kaçmış, onun yerine göreve gelen Nikos Sampson ise aynı gün Yunanistan’a ilhak anlamına gelen Kıbrıs Helen Cumhuriyeti’ni ilan etmiştir. Makarios’un 19 Temmuz’da BM’de yaptığı konuşmada Kıbrıs’ın Yunanistan tarafından işgal edildiğini, Türklerin can ve mal güvenliğinin bulunmadığını söylemesinin ardından Türkiye, İngiltere’ye garantör ülkeler olarak Kıbrıs’a birlikte müdahale etmeyi teklif etmiş fakat İngiltere bu teklifi kabul etmemiştir. Bunun üzerine 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs Türk Barış Harekâtı başlatılmıştır. 22 Temmuz’da ateşkes ilan edilmiş, Sampson iktidardan uzaklaştırılmış, ancak Rum tarafı bu karara uymayarak Türk köylerine saldırmaya devam etmiştir. 25 Temmuz’da Cenevre’de toplanan garantör devletlerin 30 Temmuz’da imzaladığı protokole göre güvenli bölge oluşturulması, işgal altındaki Türk köylerinin derhâl boşaltılması, esirlerin mübadele edilmesi veya serbest bırakılması ve barışın sağlanabilmesi için görüşmelerin sürdürülmesi kararlaştırılmıştır. Ayrıca adada Rum toplumu ve Türk toplumu olmak üzere iki otonom yönetimin varlığı da kabul edilmiştir. Yunanistan daha sonra Atina Yüksek Mahkemesi’nin 21 Mart 1979’da aldığı kararla Türkiye’nin gerçekleştirdiği barış harekâtının yasal olduğunu kabul etmiştir.

Cenevre Anlaşması Yunan tarafını tatmin etmemiş, 8 Ağustos’taki ikinci toplantıdan da istenen neticenin alınamaması üzerine 14-16 Ağustos 1974’te İkinci Kıbrıs Türk Barış Harekâtı yapılarak KKTC’nin bugünkü sınırları çizilmiştir. Rum Kesimi’nde kalan Limasol, Larnaka, Baf şehirlerinde ise Türkler büyük katliamlara maruz kalmıştır. 13 Şubat 1975’te Kıbrıs Türk Federe Devleti ilan edilmiş, adanın iki bölgeden oluşan federatif bir yapıya kavuşacağı ve Rum tarafıyla birleşileceği varsayımıyla hareket edilmiştir. Bu doğrultuda yeni devletin Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın önce 1977’de Makarios, ardından 1979’da Kiprianu ile gerçekleştirdiği görüşmelerde bu yönde ilkesel olarak mutabık kalınmasına karşın, Rum tarafı kendilerinin tek hâkim olduğu bir yönetim modelinde diretmeye devam etmiş ve verilen sözler yerine getirilmemiştir. Adada iki toplumlu federatif bir yapının mümkün olmadığını gören Türk yönetimi, 15 Kasım 1983 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) bağımsızlığını ilan etmiştir. Rum ve Yunan taraflarının girişimleriyle BM Genel Kurulu’nda KKTC’nin bağımsızlığının tanınmasını engelleyecek bir karar çıkartılmış, böylece Bangladeş, Pakistan gibi pek çok Müslüman devletin KKTC’yi resmen tanımasının önüne geçilmiştir.

Mevcut durumda Başkent Lefkoşa’dır. Diğer ilçeleri Gazimağusa, Girne, Güzelyurt, Yeni İskele ve Lefke’dir. İl olayı Kıbrıs’ta yoktur.İngiliz hakimiyetinden miras kalan soldan akan trafik ve sağdan direksiyonlu otomobiller sizi şaşırtmasın , trafik kurallarına riayet üst düzeydedir.

Girne Dipkarpaz Rotası

Eğer adada kumar dışında birşeyler yapmak isterseniz coğrafik turlardan bir tanesi olan adanın en uç burun kısmına araçla gidebilirsiniz.Oraya gitmeden tarihi Girne Kalesini ve Girne şehir merkezini gezebilirsiniz.

Girne Kalesi her ne kadar Arslan Yürekli Richard’ın Kıbrısı fethetmesi dönemine kadar uzansada asıl Müslüman akınlarına karşı savunma amaçlı olarak kullanıldığı bilinmekte.Kale çatışmasız Osmanlı Kontrolüne geçtiğinde yapılan Osmanlı düzenlemeleri İngiltere kontrolüne geçtiği dönemlerde yıkılmıştır.
Kale halen bütünlüğünü muhafaza etmekte , kale iç kısmına çıkılan yolda Osmanlı Amiralı Sadık Paşa mezarı bulunmakta.Girne limanına hakim konumda bulunan kalede batık gemi eserlerinden oluşan küçük bir müzede bulunmakta.

Girne Kalesinden çıktıktan sonra gece hayatının yaşandığı barların önünden geçerek limanın uç kısmına yürüyebilirsiniz oradanda şehir içine doğru sokaklar arasından geçiş yapabilirsiniz.

Eğer gözünüz keser ise sağdan direksiyonlu bir araç kiralayarak adanın en uç kısmına yolculuğa başlayabilirsiniz.

Yaklaşık 150 km’lik bir yol sonrasında kimi zaman deniz kenarından sürerek kimi zaman tarlaların arasından geçerek adanın en uç kısmı Dipkarpaz bölgesine geliyorsunuz.

Burası aslında eşekleri ile meşhur.Zamanında kullanılan eşekler yıllar sonra bu bölgeye terk edilmişler , gelen giden turistlerde onlarda yiyecek verince insanlara alışmışlar pek çoğu arabanın camından içeri kafasını sokarak sizden yiyecek istiyor.

Yolun büyük bir kısmı asfalt ama toprak yola geldiğinizde sizi sağ tarafınızda Apostolos Andreas Manasatırı karşılar.Girişinde eşekler için mevye sebze satan köylüler bulunur.Oradan adanın enfes meyve sularından içebilirsiniz.Hz.İsa’nın havarilerinden Andreas Kudüs’e gemi ile giderken suları bitince buradan karaya çıkar ve asasını yere vurunca su çıkar, buraya bir şapel yapılır ve kutsal sayılır.

Manastırı devam edince son noktaya geliyorsunuz ,adanın ucu bir harita programı açarsanız nerede olduğunuzu daha net görürsünüz. Buraya gelip dönmek ada şartlarında bir gününüzü alabilir , yol boyunca enfes plajların birinde durarak denizin de tadını çıkarabilirsiniz.

Girne Gazimagosa Maraş Rotası

Adanın diğer ilçelerinden biri olan Gazimagosa’ya sabahın erken saatinde yola çıkıyoruz.Soldan akan trafikte pür dikkat ilerleyip 1974 yılındaki Barış Harekatından sonra Türk tarafında kalan o dönemin en ünlü sahil ve otellerine sahip olan Maraş yani Varoşa bölgesine geldik.

Kontrol noktasından geçtikten sonra ister bisiklet , ister akülü araç kiralayarak yada kendiniz yürüyerek Maraş bölgesinin izin verilen çok küçük bir kısmını gezebilirsiniz.Küçük diyorum çünkü zamanında dünyanın en güzel şehirlerinden biriymiş.

Sokak düzenlerine , evlerin mimarilerine , kullanılan yapı elemanlarına bakınca nasıl güzel bir şehir olduğunu tahmin edebiliyorsunuz.

Maraş , Barış Harekatından sonra uzun süre Türk Kuvvetleri tarafından kontrol edildi , halende öyle.Efsanelere göre harekat olduğunda insanlara tekrar evlerine dönecekleri söylendiği için pek çok kimse özel eşyalarını dahi almadan geri döneceğiz düşüncesi ile şehri terketmiş.1974 yılında 10 yaşında olan bir çoçuk şimdi 60 yaşında , orada yaşayanların pek çoğu ölmüş durumda.

Tabi aynı şey Türk tarafı içinde geçerli Güney kısmında yaşayan pek çok Türk evlerini bir daha görme imkanı bulamadı.

Maraş’ta 2 adet banka bulunmakta birinde halen kasanın kapalı olduğu ve dünyanın en kıymetli parasınında burada olduğu şehir efsaneleri arasında.Plajında yer alan kumların ise Mısır Kraliçesi Keolopetra tarafından gemiler ile çölden getirildiği söylenmekte.

Magosa sadece Maraş’tan ibaret değil elbette şehirde Lala Mustafa Paşa Cami , Namık Kemal zindanı , Sur içi , Venedik yıkıntıları , Snt.Paul kilisesi gibi birçok irili ufaklı tarihi yapı bulunmakta.

Dönüş ise bu sefer kuzey tarafın dağ silsilesi olan Beşparmak dağlarının ortasından dağ geçitinden

Girne Lefkoşa

Girne gezimizde bugün rotamız Barış Harekatında Türk Barış Kuvvetlerinin adaya çıkarma yaptığı nokta olan sahil şeridinde yer alan müzeler.

Bunlardan ilki Özgürlük Milli Parkında yer alan Anıt Çıkarma gemisi ve Anıt Helicopter .Oradan yürüyerek çıkartma esnasında rumlar tarafından kullanılan savaş araçlarını ve silahları içeren Barış ve Özgürlük Müzesi ile anıtı gezebilirsiniz.

Ayrıca çıkarma planlaması esnasında şehit olan Albay İbrahim Karaoğlanoğlu ve diğe şehitlerin mezarlarını ziyaret edebilirsiniz.

Girne’den sonra hedef adanın ortasında yer alan başkent Lefkoşa

Leşkoşa’da ilk durak Kanlı Noel olarak bilinen Binbaşı Nihat İlhan’ın eşinin ve çocuklarının acımazca katledildiği ve müze haline dönüştürülen ev.Rum milislerin gece bastığı evde banyo küvetinde 3 çocuğu ile şehit edilen annenin dram dolu gecesi.

Buradan çıktıktan sonra Girne Kapısı denilen tarihi kapıdan geçerek eski şehir kısmına giriyoruz burada Venedikliler ,Osmanlılar , Lüzyanlar döneminden kalma tarihi yapıları hanları geziyoruz.
Adayı ikiye ayıran Yeşil Hat denilen sınıra gelince oradan açılan bir gümrük kapısı ile Rumların Türk tarafına aynı şekilde ada Türklerinin de o kapıdan Rum tarafına geçtiğine tanık olabilirsiniz.Rumlar kumara bizimkiler alışverişe

Elimiz boş dönmeyelim diyenlerin uğrak mekanı Erülkü Süpermarket alışveriş turundan sonra son durak Ercan Havaalanı.

Kıbrıs maalesef kumar turizmine yenik düşmüş , 90’lı yıllarda gittiğimde daha bir ada havası hakimdi , keyifli keyifli gezip plajların , barların tadını çıkarıyorduk , şimdi tüm sistem kumarhaneler için .Oldukça pahalı bir ülke haline gelmiş.
Üniversitelerinden dolayı ortalıkda çok genç nüfus var ama onlarda pahalılıktan oldukça şikayetçi.Umarım dünya liderleri bir an önce Kıbrıs üzerinde bir anlaşma sağlarlar çünkü Kıbrıs ülke siyasetine kurban edilmeyecek kadar güzel bir ada.

Kıbrıs ( 04-06 Ocak 2025 ) yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.

yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.

Şarm el Şeyh yani Şeyhin Koyu anlamına gelen Asya kıtasında Sina Yarımadasında yer alan turistik Mısır şehri.İki ülke arasında yapılan anlaşmalar gereği vizesiz , kapıdan vize ile Sina Yarımadası bölgesine giriş mümkün.15 gün vizesiz kalınabiliyor.
Ancak Mısır denilince akla ilk gelen piramitler olduğu için Kahire bölgesine gitmek isterseniz orası için pasaport kontrolünde ayrıca belirtip Kahire bölgesi için ayrı bir giriş vizesi almanız gerekli.
Unutmamanız gereken en önemli şey yanınızda tükenmez kalem bulundurmanız.

İstanbul Havaalanından Kahire Havayolları ile yaklaşık 4 saat süren uçuş sonrasında Şarm el Şeyh Havaalanına geliniyor.
Türk Hava Yollarının hakkını vermek lazım hizmeti çok iyi.Bunu Kahire Havayollarında dağıtılan ikram menüsünden anlayabiliyoruz.Bildiğiniz somun ekmek arası kaşar peynir ve bir bardak su

Havaalanına indikten sonra kapıdan vize formlarını doldurmak için tüm uçak kalem arayışına girdi , sağolsun görevlilerden ne yardım ne de bir güler yüz görmedik.Neden gümrük görevlileri hep asık suratlı olmak zorunda anlamış değilim.Pasaport kontrolünde görevli ile Kahire vizesi konusunda küçük bir anlaşmazlık yaşasakta işlemlerimizi tamamlayıp şehre girişi yapabildik.

Bir Afrika şehri olması sebebiyle şehrin sıcak olduğunu söylemeye gerek duymuyorum.Tabi ki bu tarz sıcak ülkelere gidiş için en ideal zaman bahar ayları .Bunu bile bile yaz Temmuz ayında gelmek tabi ki güzel bir delilik örneği.
Şarm , denizi ,çölü , bölgenin en turistik yerleşimi olması nedeniyle oldukça ilgi gören bir Mısır şehri.Bunu Havaalanının çıkışında sizi bekleyen onlarca tur otobüsünden anlıyorsunuz.
İniş saatimize göre gece saatleri olduğu için doğru otele gittik.Bu arada gerek uçakta gerekse otobüslerde klimalar son seviyede çalıştığı için üşümeniz gayet normal ve bu konuda mutlaka yanınızda ikinci bir kıyafet bulundurun.Yoksa hasta olmanız çok mümkün.

İlk günün sabahı kalın perdeyi açınca yakıcı çöl sıcağına sebep olan güneş ışınlarının gözlerinizi kamaştırması ile nerede güneş gözlüğüm diye aranmaya başlıyorsunuz.
Klasik otel sabahı kahvaltı için koşturan tipler , devasa doldurulmuş tabaklar ,sıra bekleyen mayolu gezenler, boşalmış tepsiler , yerlerde dökülmüş yemek kırıntıları.

Aslında kendine özgü bir mutfağı var Şarm şehrinin daha doğrusu Mısır’ın.Et pahalı olduğu için daha çok Nil deltasında yetişen pirinçten yapılan pilav içerikli yemekler ,baharatlı atıştırmalıklar, bolca balık ve tabi ki meyve.Ama bizim otelden midir bilemedim o aradığım Mısır mutfağını otelde bulamadım.
İlk günün macerası Sina Çölünde Atv safari ve Bedevi köyü gezisi.

Sina çölü bölge için önemli bir yer.Girişi asker kontrolünde.Çölde hala yaşamlarını sürdüren Bedevi kabileleri için kutsal diyebiliriz.Sina çölünü önemli kılan unsurlardan bir tanesi de Hz.Musa’ya indirilen 10 Emir’in olduğu Musa Dağının burada olduğunun söylenmesi.

Gündüz hava sıcaklığının 50 derecelere çıkabildiği çölde geceleri ise 0 dereceleri görmek mümkün.O yüzden bu bölgeye giderken bedeviler gibi tam kapalı kıyafetler giymek gece içinde kalın kıyafet almak en doğrusu.
Turistler için satılan pamuk dokuma poşular sizi hem güneşten koruyacak hemde terinizi emecektir.

Bu bölgede Atv’ler ile yapılan çöl safari en popüler eğlence.Yüzlerce atv bir anda hareket edip çölün iç kısımlarına doğru hareket ediyorsunuz.Tabi arada acemi sürücülerden kaynaklı kazalarda olmuyor değil.Bir anda yükselen toz bulutu önünüzü görmez hale getirebiliyor o yüzden güneş gözlüğünüzü yanınızdan hiç ayırmayın.
İlk deneyimleyenler için oldukça heyecanlı bir macera.Ama benim için düz yolda gitmekten bir farkı yoktu.Biraz action yaşamak istediğimde hemen tur rehberleri başımda bitip uslu dur diye uyarılarda bulunuyordu.Çaresiz kuzu kuzu kullandık hurdadan beter atv’mizi.

Çölde ilk molamız Bedevilerin olduğu, bir şişe suyu 2 dolara sattıkları bir çadır.Bedevilerin geçim kaynakları turistleri develeri ile gezdirmek , foto çektirmelerinden aldıkları ücretler ile oluyor.
Bedevilerin ülkenin kurtuluş mücadelesinde önemli bir yeri var.En ön saflarda mücadele etmişler.O yüzden ülkede saygı görüyorlar.Adli bir olaya karıştıklarında çoğu kez görmezlikten geliniyorlar.

Çölde safaride ikinci durak noktamız , çöl eğlencelerinin yapıldığı bir dağ köyü.Köyde dağ yamaçına kurulmuş evler ve düzlükte yapılmış bir arena.İçeri bir tünelden giriyorsunuz , sonrasında ortada ışıklı bir sahne ve etrafında minder oturaklı çadır localar.

Mistik çöl müzikleri , erkek ve kadın dansözler , ateş danscıları ve ikram yemekler ve dağıtılan bolca bahşiş.Gece sonunda da toz duman ve karanlık içinde de biten safari turu.

İkinci günün macerası tabi ki dalış turu
Kızıldeniz dünyada en güzel dalış lokasyonlarından biri , onlarca resif , yüzlerce balık türü , berrak bir deniz ve ideal hava şartları.
Dalış turları için limana gidiyorsunuz , burada dalış için çeşitli turlar mevcut ama bölge asker kontrolünde olduğu için herşey titizlikle kontrol ediliyor.Turlardan dalış için gerekli ekipmanı kiralayabilirsiniz.Su altı kameranıza varsa mutlaka getirin.

Ras Muhammed bölgenin en güzel dalış bölgesi.Milli park gibi düşünebilirsiniz.Onlarca turun dalış noktası.Normalde tüplü dalış ciddi bir spor ancak burada sizi yarım saatlik bir bilgilendirme ile 10 dakika body eşliğinde daldırıyorlar.Tabi ki dalmaya çalışanların çoğu daha ilk nefeste geri çıktıkları için tur beklenenden kısa sürüyor.
Lisanslı balık adam olduğumu söyleyip , dalış defterimi ve kimliğimi ibraz edince rehberlerle beraber daha uzun ve keyifli dalış zamanı geçirdim.Söylendiği gibi deniz altı yüzlerce balık çeşidi ve suyun berraklığı ile efsaneydi.Tüm bu balıklar türleri içinde köpekbalığı görememek beni ayrıca üzdü.

Günün diğer uğrak noktası denizin ortasında oluşmuş , beyaz kumlardan oluşan adacıklara yüzmek.Tekneleri açığa demirledikten sonra yüzerek ulaşılan adacıklar denizin ortasında yer alıyor.İlginç bir tabiat oluşumu , ilk biz gittik derken yarım saat içinde tekne sayısı onlara çıkmıştı, tekneler birbirlerine bağlanmıştı.

Teknemiz motor açıp ayrılacakken yan teknenin yanlış manevrası ile çarpışmamız ve kırılan camlardan yaralananlara müdahele etmemiz sonunda tekne ilkyardımcısı ünvanı ile geziye devam ettik.
Şarm’da yapılacak en güzel etkinlik bence dalış.
Dalıştan sonra şehrin en meşhur kafesi olan Farsha’ ya gittik , mekan zaten girişte kendini belli ediyor , sırayla girebiliyorsunuz , mekan dolu.Otantik nesneler , güzel bir kızıldeniz manzarası , enfes içecek menüsü ama sizi kazıklayan bir işletme .

Tıpkı bizimkilerin turistlere yaptığı turist tarifesi uygulaması burada da var.Fırsatını bulunca herkes sizi kazıklamaya kalkıyor o yüzden uyanık olmakta fayda var.
Sırada şehir merkezinde yer alan Old Bazaar yani eski çarşı ve Sahaba Cami
Eski çarşı adından da anlaşılacağı gibi alışverişin kalbi , burada ki mağazalardan hediyelik papirüs , poşu , gibi eşyalar satın alabilirsiniz.Restoranlardan damak tadınıza göre birşeyler atıştırabilirsiniz.Deniz kıyısı şehri olduğu için çeşitli deniz ürünlerini tadabilirsiniz

Sahaba Cami ise masallarda ki gibi sizi etkileyen bir bina.Gece ışıklandırması ile kendinizi Alaaddin ve Sihirli Lambası masalında zannedebilirsiniz.Girişi kapalı olduğu için maalesef içini görmek mümkün olmadı.
Şehri gece gezmek daha ferah ,hava da müsait oluyor elbette.Şarm’da bölgeden insan görmek biraz zor.Enteresan bir sosyolojik yapısı var , yerel insanları şehre pek almıyorlar , çalışanlar daha çok başka Afrika ülkelerinden , diğerleri ise Rus , Ukraynalı , ve diğer Arap ülkelerinden gelen turistler.

Üçüncü günün macerası cam tabanlı tekne ile deniz turu , özel olarak dizayn edilmiş tekneler ile Kızıldeniz’e açıldık tabi ki yine burada asker kontrolünden geçtikten sonra.
Yarım saatlik bir yolculuktan sonra teknenin altına inip eşsiz deniz altını tüm güzelliği ile izleyebilirsiniz.Denizaltına dalamayan insanlar için güzel bir deneyim.Bir saatlik tur sonrasında yolumuz artık Türkiye.
Havaalanında yine çıkış belgesi doldurma telaşı ve bavul açma seramonisi ve uçakta somun arası kaşar peynir.Bazı şehirler vardır defalarca gidilmesi insanı mutlu eder ama Şarm el Şeyh öyle bir şehir değil , bir kere gidilebilir o da dalış için.
Şarm turistik bir şehir ama turistlere yaklaşım açıkcası pek öyle değil.Kafede hesap şişirmeler , rehberin anlaşmalı işyerlerinde kazıklanmalar ,otelde hiç görmediğimiz havlular için ücret talep edilmesi , yetersiz kahvaltı , yetersiz rehberlik hizmeti , daha almaları gereken çok yol var gibi duruyor.Açıkcası ödediğiniz ücreti tam olarak karşılamayan bir tatil tercihlerinizi doğru yapmanızı tavsiye ederim.
Güzel olan tarafı ise denizaltı macerası , bunun içinde sadece dalış odaklı bir gezi tavsiye ederim.

Sharm El Sheikh (05-08 Temmuz 2023) yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.

Dalyan aslında balık tuzağı anlamına gelir , bölge eski bir balıkçı kasabasıdır.Zaten Dalyan Çayı üzerinde ilerlerken ağ atan olta atan balıkçıları görürsünüz.

Dalyan Çayının Akdeniz’e döküldüğü İztuzu plajı Caretta Caretta türü kaplumbağalarının yumurtlama alanıdır.Plaj üzerinde koruma altına alınmış kaplumbağa yuvalarını görmeniz mümkündür.Kaplumbağa plajı olarak da bilinmekte.

Kaplumbağaların koruma altında olması nedeniyle akşam plaj kapanıyor, gece girmek de yasak.
Plajın özellikle Dalyan Çayı ağzı çok güzel , kumsalın bir tarafı tatlı su iken diğer tarafı tuzlu Akdeniz.

4,5 km uzunluğunda ki plaj oldukça iyi korunmuş.Plajın doğu yakasına araç ile gitmek mümkün, Batı yakasına ise Dalyan’dan yarım saatte kalkan küçük tekneler ile İztuzu plajına gelmeniz mümkün.Plajda bulunan kafelerden yiyecek içecek şezlong ve şemsiye temin etmeniz mümkün.
Uzun plaj boyunca yürüyüş yapmak iyi gelecektir. Koruma altında olduğu için herhangi bir yapılaşma yok.Tamamen doğal bir alan .

Plajın batı yakasında Deniz Kaplumbağları Araştırma Kurtarma Ve Rehabilitasyon Merkezi bulunmakta , kısa adı Dekamer.
Burası denizde yaralanmış Kaplumbağaların bakım ve tedavi merkezi.Büyük küvetlerde tedavi altında ki kaplumbağaları görmeniz ve Dekamer’e bağışta bulunmanız mümkün.

Burada 1970 yılında beri yaşayan ve Kaplumbağaların annesi olarak bilinen aktivist June ile tanışmanız da mümkün.Kendisi Dalyan’ı memleket olarak benimseyip burada yaşamaya başlamış olan İngiliz vatandaşı.

Merkezde bulunan kaplumbağalara bulan kişilerin adları verilmiş , pek çoğu gemilerin pervanelerine yada balıkçı ağlarına takılarak zarar görmüş.

İztuzu Plajı -Turtle Beach ( 14 Ağustos 2020 ) yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.

Ünye ilçesine yaklaşık 30 km sayılır, yolu kalenin olduğu tepeye kadar asfalt , sonrasında biraz yürümek gerekiyor  ama mesafesi kısa.

13.yüzyılda Hacıemiroğulları Beyliği tarafından yapılmıştır.

Kale bulunduğu tepede 2 farklı yapı olarak bulunuyor.Güneydeki tepede daha fazla sur parçaları ve depolama için kullanılan kuyular bulunmakta.Kuzey bölümünde ise daha küçük yapılaşma mevcut.Güney yapısı biraz daha sağlam kalmış.

Kalenin olduğu bölge 1.derece sit alanı ilan edilmiş ama bu zamana kadar herhangi bir restorasyon yada arkeolojik çalışma yapılmamış.Bölgeye hakim bir tepede kurulduğu için manzarası çok güzel.

Kalenin olduğu Güney bölümüne taş merdivenlerden çıkılıyor, içinde sur bölümleri hariç fazla bir yapı yok.

Gençağa Kalesi / İkizce ( 2 Mayıs 2020 ) yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.

Kars merkezden 42 km Ermenistan sınırına doğru gidilince Ocaklı köyüne varınca karşınıza eski köy evlerinin arasında genişçe bir alan bir sur çıkıyor , kapıda ücreti ödeyip surun içinden geçip antik kentin olduğu alana çıkınca bambaşka bir dünyaya giriyorsunuz.

Mitolojik filimlerde ki gibi sizi yıkık dökük bir köyden bir anda eski ortaçağa çıkaran yolculuk.
1001 kiliseler diyarı olarak da anılan eski Ermenistan başkenti olan Ani Antik şehrinde bu zamana kadar 40 tane tarihi eser açığa çıkarılmış.

Elinizle toprağı kazsanız tarihi bir yapı çıkacak berekette.
Ama biraz siyasi birazda ekonomik sebeplerden çoğu yer hala toprak altında.Restorasyon için Turizm Bakanlığının 1 yıllık bütçesi bile onda birini karşılayamaz diyenler var.

Ani Antik Kentinin karşında ki kayalara oyulmuş mağaralarda insanların yaşadığı söylenir.Kimilerine göre de mezar ve kilise olarak da kullanılmış.

Kentin diğer yakasında yer alan Arpaçay vadisi Türkiye ile Ermenistanı ayıran ülke sınırımız , karşıda ki topraklar Ermenistan
Antik kentte restorasyonu süren bir çok tarihi yapı mevcut.Bir nevi Doğu’nun Efes’i ,buram buram tarih kokan bir şehir.
Doya doya gezmek bir gün ister , 900’lü yıllardan günümüze 1100 yıllık bir tarih,kültürel bir miras.

Ani Antik Kenti ( 10 Şubat 2019 ) yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.

Ankara tren garına girince hissediyorsunuz telaşı ve koşturmayı , farklı yaş gruplarına sahip onlarca heyecanlı koşturan insan.Pek çoğu egzotik bir hava verilen tren önünde foto çektirme derdinde bir kısmıda trende bulamam diye kantin önünde eksik giderme derdinde.

Saat 18.30 ‘da tren düdüğünün duyulması başladı yolculuğumuz.Ankara’da hava yavaş yavaş kararmaya yağmur atıştırmaya başlamıştı.Akşam trafiği başlamış insanlar arabaları ile koşuşturuyordu.
Tren yavaş yavaş raylardan süzülürken kompartımanlar arası sohbetler ve tanışmalar da başlamıştı.Yaş skalası oldukça genişti.1 yaşından 75 yaşına kadar bir aralık söz konusuydu ortak olan tek şey yolculuğun heyecanıydı.

İsviçre çakımın ilk defa bu kadar işe yaradığına tanık oldum , tirbişonu elden ele tüm vagonu dolaşıyordu.Herkes yanına içecek birşeyler almıştı ama açacak bir tek bende çıktı.
Hava iyice zifiri karanlık olunca kompartımanlar arası sohbetler de artmaya başladı.Sadece geçilen şehirlerin ışıkları aydınlatıyordu dışarısını.
Neşeli bir hava vardı trende özellikle üniversiteli gençler oldukça hazırlıklı gelmişlerdi, kompartımanlarını çok güzel süsleyenler ,pijama partisi yapanlar , enfes yemekler pişirenler , 3.şişe şaraplarını içenler vs vs vs , herkesin eğlenmek üzerine kurulu bir planı vardı.
Bizim ekipte enfes yemeklerinden dolayı en çok ziyaret edilen yer oldu.Kampçılıktan deneyimli olarak gittiğimiz için kompartıman lokanta gibi işliyordu , tatlısından tuzlusuna , yemeğinden meyvesine herşey vardı elimizin altında.Acıkan soluğu yanımızda alıyordu.

Gece görevliler yastık yorganları poşetler içince dağıtınca temiz temiz serdik ranzalarımıza, yataklar kuş tüyü olmasa da bize yumuşacık geldi.Belki de hayatımın en zevkli uykularından birini yaşadım.
Sabahın ilk ışıkları ile dışarıyı izlemeye başladım yatağımdan , genişçe bir ovadan geçiyorduk hafif hafif kar görünmeye başlamıştı.Tren nehir kenarından ilerlemeye devam ederken geçilen tüneller dağ yamaçları ilginç hal almaya başlamıştı.Bir aydınlık bir karanlık ilermeye devam ediyorduk.

Normalde bir aksilik olmazsa 24 saatte Kars’da olacaktık , yolculuğumuzun Erzincan’dan sonrasında karşı taraftan gelen treni beklediğimiz için seyahatimiz biraz daha uzun olacaktı.Hava oldukça güzel ve güneşliydi.Kış ayında kısa kollu tişörtlerle geziyorduk istasyonlarda

Trende herşey yolunda gibiydi ama bizim yolculuklar acil müdahelesiz olmazdı .Yolculardan biri istasyonun birinde raylarda gezerken düşüp ayağını yaralamıştı.Koskaca trende bilin bakalım ilkyardım için kimi buldular tabi ki beni ; çekim gücü herhalde
Biraz pansuman biraz fiziki muayene derken yaralımızda hayati bir şey olmadığına kanaat getirince yolculuğuna izin verdim.:))))

Trende restorant bölümü de olduğu için aslında dışarıdan yiyecek getirmeye gerek kalmıyor, her zevke uygun yemek var.Sadece alkol yok .
Tek sıkıntı tuvaletler idi , o da kullanmayla alakalı , birileri pis bırakınca geriside pis olarak geliyor , görevlilere kabahat bulmak yanlış olur , kullananlar temiz bıraksa sıkıntı olmayacak.
Yolculuğumuz 26.saatinde Erzurum’daydık.Tabi burada görevliler vasıtası ile getirtilen cağ kebabı sayesinde açlıklar giderildi.Yetmeyenler tren garında pişirilen cağ kebaplarından takviye aldılar.
Yaklaşık 29 saat sonunda Kars Garına ayak bastık.hava oldukça soğuktu ve kar vardı.
1999 yılından 2019 yılına değişen pek bir şey yoktu Doğu Expresinde.İlkinde bütün yolculuğu neredeyse tek başıma bitirmiştim bunda ise adım atmaya yer yoktu.Konfor ikisinde de aynıydı.Eskisinde alkol servisi de vardı.32 saat sonunda kafam güzel şekilde inmiştim Sarıkamışa.

Doğu expresini cazip kılan içinde ki insanlar ve sohbetlerdi.Çünkü herkes güzel hatıralar edinmek için gelmişti iletişim kurmak ve güzel dostluklar edinmek için idealdi.Yolculuğun büyük kısmı hava karanlığında geçtiği için manzara açısından çok zevkli değil.Raylar dağ yamaçlarından geçtiği için çoğu yerde duvarlara 1 metre yakında gidiyorsunuz manzaranızda koca bir kaya kütlesi oluyor.Ortamınız güzelze zaten kimsede manzarayla ilgilenmiyor.

Doğu Ekspresini Ankara-Kars ve Kars-Ankara gidiş dönüş yapanlarda mevcut ama bana göre 24×2 = 48 saatlik bir yolculuğa değmez.En güzeli trenle gidip 2-3 gün Kars ve civarını gezip uçakla geri dönmek .

Tavsiyem yanınızda ıslak mendili bol bol bulundurmanız başka birşeye ihtiyacınız kalmıyor, ihtiyacınız olanı komşu kompartımandan alabilirsiniz böylece komşuluklarda başlamış oluyor.
Her yaştan insanın ilgi duyduğu bir yolculuk Doğu Ekspresi.Biletler turizm firmalarının eline geçtiği için şikayetler oldukça fazla.Umarım en kısa zamanda düzelir , değişir seyahat deneyimi yaşamak isteyenler için ilginç bir deneyim olabilir , ya ekibiniz iyi olacak ya da çeneniz kuvvetli.

Doğu Ekspresi ( 8-9 Şubat 2019 ) yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.

Tabi Kars’a gidipte Kaz Tirit’i yemeden olmadan , Sarıkamışa gitmeden aç karınlarımızı Kars Kaz evinde doyurduk.Bize biraz tuzlu gelsede oldukça rağbet gören ve müşteri bol olan bir yer ,rezervasyonsuz masa bulmak pek mümkün değil.

Bu sefer ki ziyaretimizin takvimi kısıtlı olduğu için bölgenin kış sezonunda donarak ilginç bir doğa harikası haline gelen Çıldır Gölü’nü gezmekle başladık.

Ardahan ve Kars illerine komşu olan göl 123 kilometrekare ile Doğu Anadolu bölgesinin en büyük gölüdür.Rakımı 1959 metre olan gölün en derin yeride 42 metredir.

Kars merkezden gidildiğinde 70 km olan göle bir saatte gidilebilir.Oldukça büyük bir göl olduğu için etrafını tamamıyle gezmek uzun bir zaman alıyor.

Kışın donan göl üzerinde çeşitli etkinlikler düzenlenmekte.Bir otomotiv firması da kışın 4×4 çekiş özellikli araçlarını müşterilerine donmuş göl üzerinde test ettirdiği tanıtım etkinlikleri oluyor.

Yerel halk içinde donmuş göl iyi bir gelir kaynağı olmaya başlamış.

Buzla kaplı göl üstünde atlı kızaklar, at ve kar motosikleti kiralanıp gezinti yapılabiliyor.

Şansınız varsa donan gölün testere ile kesilip atılan ağlarından sazan balığı yakalanmasını da görebilirsiniz.Avlanan balıkları Atalay’ın Balık Lokantasında afiyetle yiyebilirsiniz.

Son yıllarda göl kenarında yapılan otel ve bungalov evler ile göl manzaralı konaklamak mümkün.

Çıldır gölüne yakın olan Çıldır İlçesinde bir vadide yer alan Şeytan Kalesi kesinlikle görülmesi gereken bir tarihi yapı.

Kale derin bir vadi olan Karaçay Kanyonunun sivri tepelerinden birine kurulmuş ama içini gezmek mümkün değil.Yaya yolu olarak yakınına kadar gidebiliyorsunuz ama araç ile gitmek mümkün değil.

Kimler tarafından yapıldığı kesin bilinmiyor.Ama bölgede yer alan diğer kalelerden çok farklı bir mimarisi var.Urartular tarafından yapıldığına dair söylentiler var.

Gizli bir geçitin bulunduğu kale de kötü ruhların hatta şeytanın yaşadığına dair efsaneler anlatılmakta.

Benzer 2 tanesinde Gürcistan’da bulunduğu söylenen kale ,Gürcistan kralının çok sevdiği ama hastalıktan ölen kıza adına yaptırdığı , kızı ölünce de hazinesi ile bu 3 kaleden birine gizlice gömdürdüğünü anlatılır.Efsaneye göre ölen askerlerinde sonradan kimse bilmesin diye öldürüldüğü kale de birçok defineci zaten ortalığı talan etmiş.

Ürkütücü bir görüntüsü olan kaleyi gezmenizi şiddetle tavsiye ederim.

Çıldır Gölü ve Şeytan Kalesi ( 9 Şubat 2019 ) yazısı ilk önce Sinan Yeğin üzerinde ortaya çıktı.